Blog

Monteverdi ve Caz

Blog
Monteverdi ve Caz

06.12.2017

Yazı: Haluk Damar

"Hayatım boyunca müzikle ilgilendim. Ama bu hakkında çok az bilgisi sahibi olduğum bir olgu." - Richie Beirach

Beirach'ın hakkında çok az bilgi sahibi olduğu teori Monteverdi'nin caza olan yakınlığı idi. Monteverdi, ürettiği müziğin etkisinin günümüzde dahi sürdüğü ama bir o kadar da gölgede kalmış bir müzik dehası. 2017 yılında doğumunun üzerinden 450 yıl geçmiş olmasına rağmen, bugün bile geriye dönüp bakıldığında opera ve klasik müziğin etkisinde kalmış olan bütün müzik türlerinde gerek teknik, gerek ise teorik olarak bir temel görevi görmeye devam ediyor.

Vokal müziğin barok etkisinden kurtulduğu yılları tek başına şekillendiren Monteverdi için operayı icat eden müzisyen önermesini yapmak elbette yerinde olmaz. Ama kendisinin sahip olduğu potansiyelin bu boyutlarda olduğu su götürmez bir gerçektir. Nitekim operayı bir sanat mertebesine oturtanların başında geliyor olması bu önermemi haklı çıkarıyor. Bu sebeptendir ki, "kötülük" Monteverdi'nin 450 inci doğum yılının şerefine sahneye unutulmaz bir dönüş yapıyor. Sir John Elliot Gardiner yönetiminde gerçekleşen dev bir dünya turnesi ile Monteverdi ve temsil ettiği bütün değerler tekrar gün yüzüne çıkıyor. Hız, tansiyon, duygusallık ve bütün bu insanı güdüleri kucaklamayı başaran bir müzik. Janra göz etmeksizin düşündüğünüzde bile, bunu başarabilmiş kaç müzisyen aklınıza geliyor?  

Elbette, Monteverdi'nin yaratımlarını birer referans noktası olarak kabul etmek gerekir. Zaten Monteverdi'nin bahsettiğim zamansızlığı ve hala geçerli olması da bu yüzden. Bu düşünce üzerinden Monteverdi'nin caz janrına yaptığı etkileri de keşfe çıkmak mümkün. Öncelikle en bariz olanından başlayalım. Igor Stravinsky'nin üzerinde çok baskın bir Monteverdi etkisi vardı. Monteverdi'nin özellikle teorik çalışmaları Stravinsky'e fazlası ile ilham vermiştir. Stravinsky'nin Rusya yıllarının sonlarında caz ile ilgilenmeye başladığı düşünüldüğünde akla hemen "Ebony Concerto" parçası gelir. Caz janrına bir aşk mektubu olarak görülebilecek bu konçertonun duygusal heyecanının kaynağı ise Monteverdi'nin yaratımları ile çok yakın benzerlikler göstermektedir. Peki Shostakovich "Suite For Jazz Orkestra No 2" parçasının temel felsefesini oluşturan sürekli ve değişken duygusal devinimleri ifade etmek için kimin müzikal eserlerini temel aldı?

Monteverdi sessizlik ile yoğunluk arasındaki diyaloğu mükemmel anlamış ve anlatmış bir dehadır. Cazın önde gelen müzikal dehalarının özellikle Monteverdi'nin bu alandaki çalışmalarından oldukça beslendiği düşüncesindeyim. Ne de olsa Monteverdi yaşadığı zamanların caz müziğini icra ediyordu. Sadece daha kısıtlı imkanlara sahipti. İşte yazının başında kendisinden alıntı yaptığım Richie Beirach'ın hakkında çok az bilgi sahibi olgu tam da budur.

Claudio Monteverdi'nin müzikal yaratımları, var olan insan duygularının etrafını çevreleyen yeganeye varlık olarak düşünülürse bu dâhinin sadece yaratım ile uğraştığı ve yeniden yapılandırmaya asla zaman harcamadığı kolaylıkla görülebilir. Bu düşünce biçimi cazın efsanelerinin yaratım felsefeleri ile birebir örtüşmüyor mu? Bas ve melodi yapısı ile tansiyon veya rahatlama yaratmak Oscar Peterson'ı bir caz efsanesi yapan tekniğin bir öncüsü olarak düşünülemez mi? Monteverdi, aynı cazın varlığına ruh katan temel felsefesi gibi kendisini duyguları müzikal bir ifade biçimine dönüştürmeye adamış bir müzik adamıdır. Nede olsa caz janrı bir operadan farksızdır. Caz operasının kahramanları ise bu operanın bir trajedi olduğunun farkındadır.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
04 ŞUB PZT
-
05 ŞUB SAL
2

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

06 ŞUB ÇAR
3

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:00

Ercüment Orkut “Persona”

Akbank Sanat

07 ŞUB PER
3

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Kraliçe

Akbank Sanat

08 ŞUB CUM
2

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

09 ŞUB CMT
11

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Mini Mozaik Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

17:00

Tai Chi ChuanEce Dündaralp

Akbank Sanat

17:00

Oyuncak Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

10 ŞUB PAZ
-
11 ŞUB PZT
2

11:00

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

12:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

12 ŞUB SAL
5

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

12:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

14:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

19:00

Bareilly’nin Barfisi

Akbank Sanat

13 ŞUB ÇAR
5

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

12:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

18:30

Ruhsal Travma: Ruha İnen En Büyük Darbe

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

14 ŞUB PER
7

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

12:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

14:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

18:30

Çocuklar, Sanat, Yetenek ve Yaratıcılık Üzerine Farklı Bir Bakış

Akbank Sanat

18:30

"İmajın Ardındaki İmaj: Gilles Deleuze'de Hareket-imajın Krizi"

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

15 ŞUB CUM
5

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

12:30

Gaga Atölyesi

Akbank Sanat

18:30

Çocuklar, Sanat, Yetenek ve Yaratıcılık Üzerine Farklı Bir Bakış

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

16 ŞUB CMT
11

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Bir Tabak Mondrian (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

12:30

Kandinsky Renk Dilimleri (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Mozaik Heykel Atölyesi (5-12 yaş)

Akbank Sanat

17:30

Ailece Mozaik(4-12 yaş)

Akbank Sanat

19:00

Mr. Gaga

Akbank Sanat

17 ŞUB PAZ
-
18 ŞUB PZT
-
19 ŞUB SAL
3

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

“Yeni Medya ve Yayıncılık”

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

20 ŞUB ÇAR
3

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:00

Fazer

Akbank Sanat

21 ŞUB PER
4

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Çocuklar, Sanat, Yetenek ve Yaratıcılık Üzerine Farklı Bir Bakış

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Hintçe Konuşulan Ortam

Akbank Sanat

22 ŞUB CUM
4

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

18:30

Çocuklar, Sanat, Yetenek ve Yaratıcılık Üzerine Farklı Bir Bakış

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:00

disLOKASYON

Akbank Sanat

23 ŞUB CMT
11

Sergi Yüzler ve Yerler

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

13:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Mobil Heykel Atölyesi(8-12 yaş)

Akbank Sanat

17:15

Linol Baskı Atölyesi (9 - 14 Yaş)

Akbank Sanat

20:00

disLOKASYON

Akbank Sanat

24 ŞUB PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun