Blog

Trompete Ruh Katan
Asi Caz Müzisyeni: Chet Baker

Blog
Trompete Ruh Katan Asi Caz Müzisyeni: Chet Baker

01.03.2018

Yazı: Haluk Damar
Illüstrasyon: Saydan Akşit

“James Dean, Frank Sinatra ve Bix Beiderbecke'nin bir araya gelmiş hali idi.”
Dave Gelly

1952 yılında Charlie Parker'ın birlikte çalma teklifi yaptığı an Chet Baker'ın kariyerinin zirve yaptığı andı. Çoğu caz dinleyicisi Chet Baker'ı kayıtlarından tanıma fırsat bulmuş olsa da, Baker'ın 1950 - 1955 yılları arasındaki canlı performansları bugün dahi caz tarihinin en çok övgü alan performanslarındandır.

1950 yılında Amerikan ordusuna dahil olan ve San Francisco şehrinde faaliyet gösteren "Sixth Army Band" isimli ordu bandosuna katılan Baker'ın caz janrına olan yolculuğu bu yıllarda tecrübe ettiği San Francisco şehrinin büyülü caz klüpleri ile başlar. Bir önceki ordu macerasında görev yeri Almanya'nın Berlin şehri olan Baker, bu sefer cazın en özel kentlerinden birisinin kucağına düşmüştür. Hele ki "Bebop" caz popüler olmaya başlamışken. Cazın Baker'ı, Baker'ın da cazı sevdiği aşikardır. Bu sebeple bir yıl sonra görevli olduğu ordu bandosundan bir caz müzisyeni olma hevesi ile ayrılır.

1951 yılında tenor saksafonun önemli isimlerinden Stan Getz ile çalmaya başlayan Baker, Getz'i gölgede bırakmaya başlar. Bu durum bir başka caz efsanesi Gerry Mulligan'ın dikkatini çeker. 50'li yılların başlarında müthiş bir üne sahip olan Gerry Mulligan Quaret'e dahil olan Baker, anında kendisini caz dünyasının merak edilen isimleri arasına sokar. Mulligan'ın bariton saksafonu ile Baker'ın trompeti arasındaki uyum ve mücadele muhteşemdir. Charlie Parker ve Dizzy Gillespie gibi aynı melodiyi çalmaktan kaçınan Mulligan ve Baker ikilisi, tamamen telepatik bir ilişki içerisindedir. Bu iki efsanevi caz müzisyeni de birbirlerinin neye gideceklerini önceden kestirebiliyordur. Bu da Mulligan ve Baker ikilisinin ahengini benzersiz kılan en önemli özelliktir.

Gerry Mulligan'ın uyuşturucu ile ilişkisi olduğu iddası ile tutkulanması sonucunda dağılan Gerry Mulligan Qartet sonrasında Chet Baker kendi grubunu oluşturmanın peşine düşer. Piyanoda Russ Freeman, basta Carson Smith, davulda Bill Evans Trio dan daha aşina olduğumuz Larry Bunker ile Chet Baker Quartet 1953 yılı başlarında stüdyoya girer. Chet Baker Quartet anında büyük bir üne kavuşur. Bu ünlerini ise canlı performanslarında sergiledikleri uyuma borçludurlar. Chet Baker kendi grubu ile çok daha ön plana çıkmaktadır. Kendisine eşilik eden müzisyenler ise Baker'ın sololarını destekler bir müzikaliteye evrilmektedirler. Bu uyumun sonucunda Chet Baker, inanılması güç de olsa Miles Davis'i geride bırakarak 1953 yılının en başarılı trompetçisi ünvanını kazanır.

Baker'ın bu popülaritesi elbette Hollywood'un da ilgisini çeker. 1955 yılı itibari ile Chet Baker sadece bir müzisyen değil, aynı zamanda bir aktördür. Ama Baker herşeyden önce bir müzisyendir. Hollywood'un kendisine teklif ettiği uzun soluklu kontratı reddederek tekrar sahnelere döner. 1955 - 1957 yılları arasında sergilediği performanslar ile Batı Yakası Cazının poster çocuğu durumuna gelir.

Baker 1957 yılı itibari ile eroin kullanmaya başlar. Ama 50'li yılların başından beri Chet Baker'ın yanıda olan müzisyen dostu Russ Freeman'a göre Baker, 1951 yılından beri uyuşturucu kullanmaktadır. Kendi kullandığı müzik aletlerini uyuşturucu ile takas etmeye başlar. 1960 yılında İtalyada uyuşturucu ile yakalanması sonucu bir yıl hapis yatar. İngiltere ve Batı Almanyadan uyuşturucu ile ilişkisi sebebi ile sınır dışı edilir. 1966 yılında bir kavga sırasında dudaklarına aldığı yaralar sonrasında trompetini çalamaz duruma gelince müziği bırakıp bir benzin istasyonunda çalışmaya başlar.

1970'li yılların başında müziğe geri döner. Baker, artık Avrupada yaşıyor, sadece özel performanslar için senede bir defa Amerikaya seyahat ediyordur. 1970 - 1985 arasındaki bu periyot caz eleştirmenlerince Baker'ın olgunluk dönemi olarak kabul edilir. Baker tam olarak bir stüdyo müzisyeni durumuna gelmiştir. Avrupanın ufak plak şirketlerinden sürekli olarak albümler yayımlamaktadır. Fakat ne yazık ki bu albümlerin hemen hemen hiçbiri geniş bir dinleyici kitlesi ile buluşmaz. Bu yıllar içerisinde Phil Markowitz, Philip Catherine ve Stan Getz ile birlikte sahne almaya devam eder. 1988 yılında Amsterdamda bir otel odasının balkonundan düşerek hayatını kaybeder.

Chet Baker, Batı Yakası cazının poster çocuğu olmasının yanında cazın en efsanevi trompetçileri arasındadır. Caz tarihinin en önemli sahne müzisyenlerinin başında gelmektedir. Miles Davis ile birlikte trompete ruh verebilen yegane kişidir. Aynı zamanda hem bir vokalist hem de bir aktördür. Kariyeri boyunca Miles Davis'in popülaritesini geçebilen tek trompet icracısıdır. Caz tarihine "Chet", "Playboys" ve "Chet Baker Sings" gibi üç caz standardı armağan etmiştir. Ama Chet Baker'ın kariyeri her zaman şöyle hatırlanmış ve hatırlanacaktır.

caz

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
11 KAS PZT
-
12 KAS SAL
1

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

13 KAS ÇAR
2

18:30

Güce Tapmak, Güçlüden KorkmakSineklerin Tanrısı

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

14 KAS PER
2

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Morometii 2 / Moromete Ailesi 2

Akbank Sanat

15 KAS CUM
2

18:00

Estetik 2

Açık Diyalog İstanbul

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

16 KAS CMT
6

11:00

Rengarenk Kupalar (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Yıldız Sanatları (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Thou Shalt Not Kill / Öldürmeyeceksin

Akbank Sanat

16:00

Kültür Politikaları ve Sanat

Akbank Sanat

17 KAS PAZ
-
18 KAS PZT
-
19 KAS SAL
1

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

20 KAS ÇAR
4

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:30

Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:00

Soojin Suh Chordless Quartet

Akbank Sanat

21 KAS PER
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Pup-o, ma!

Akbank Sanat

22 KAS CUM
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:00

Çağdaş Sanat Yazımı, Yazı ve Kürasyon Arasındaki İlişki

Açık Diyalog İstanbul

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

23 KAS CMT
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

13:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

16:00

Küratöryel Süreçte Sanatçılarla İlişkiler ve Etkileşim

Açık Diyalog İstanbul

24 KAS PAZ
-
25 KAS PZT
-
26 KAS SAL
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

19:00

Coboram La Prima / Yanımda

Akbank Sanat

27 KAS ÇAR
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:30

Öğrenen Makinalar ve Makinalarla Birlikte Öğrenen Sanatçılar

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

28 KAS PER
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

18:30

Kant’ın Kritik Projesi ve Çağdaş Felsefenin Krizi

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

29 KAS CUM
3

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

12:00

Sergileme Kurgusuna Giriş 1

Açık Diyalog İstanbul

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

30 KAS CMT
8

Sergi Düzenli Delilik

Akbank Sanat

11:00

Mini Mozaik Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

12:30

Oyuncak Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

13:00

The Story of Macbeth

Akbank Sanat

14:15

Eller Kollar Artık Hepsi Heykeller (9-12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Hollanda’dan Animasyon Filmler

Akbank Sanat

16:00

80'lerden Günümüze Galeri Nev Deneyimiyle Küratöryal Galericilik

Akbank Sanat

01 ARA PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun