Malzeme: Mantar

Güncel Sanat ve Ekolojik Denemeler (Sanatçılar İçin Üretim Atölyesi)

"Malzeme: Mantar"

Atölye Yürütücüsü: Nergiz Yeşil

Tarih: 25 - 28 Ağustos 2025

Saat: 19:00 - 21:00

Mantarlar, ne bitki ne de hayvan olan, kendi başına ayrı bir canlılar âlemini oluşturur; makro (örneğin şapkalı mantarlar) ve mikro (mayalar gibi) olarak sınıflanır. Kombucha’daki “scoby” ise, bakteri ve mayaların simbiyotik birlikteliğiyle oluşan, sirke anasına benzeyen canlı bir yaşam formudur. Scoby, yani bakteri-maya kültürü; çay, şeker ve zamanla gelişen, yaşayan bir organizmadır. Yalnızca fermente bir içecek üretmekle kalmaz, aynı zamanda sanat ve tasarım alanında doğayla uyumlu, dönüşebilir bir biyomalzeme olarak öne çıkar. Sabır, bakım ve ortaklıkla gelişen scoby, sınırları belirsiz ve canlı bir üretim biçimini temsil eder.

Bu atölyede, scoby üretiminin temel adımlarını öğrenirken, onu sanat üretimine yönelik alternatif bir malzemeye dönüştürmenin yollarını birlikte keşfedeceğiz. Ancak odağımız yalnızca teknik süreçler değil. Atölye, malzeme seçiminden yola çıkarak, etik ve ekolojik bir yaklaşımla toplayıcılık, kıt kaynak kullanımı ve biyolojik üretim pratiklerini tartışmaya açar.

Scoby’yi yalnızca bir malzeme değil, aynı zamanda düşünsel bir ortak olarak ele alacağız. Otonom yapıya sahip mikroorganizmalarla kurulan işbirlikleri, birlikte üretmeye dayalı bir yaklaşım sunar. Bu yönüyle, insan-merkezci olmayan üretim biçimlerini, doğayla hiyerarşik olmayan ilişkileri ve kültürel üretimde canlılarla kurulan potansiyel işbirliklerini birlikte değerlendireceğiz.

 Katılımcılar, kendi projeleri üzerinden organik materyal üretimi, koleksiyon oluşturma, toplayıcılık gibi süreçleri tartışma ve paylaşma imkânı bulacak; birlikte düşüneceğimiz ve üreteceğimiz kolektif bir alan yaratacağız.

Nergiz Yeşil (İstanbul, 1988) İstanbul doğumlu sanatçı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Heykel Bölümü’nde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladı. Yüksek lisans sürecinde bir dönem Belçika’da, Royal Academy of Fine Arts Antwerp’te sanat pratiğini sürdürdü. Akademik tezini “Sanat Yapıtında Biyolojik Materyal Kullanımı” başlığıyla tamamladı.

 Yeşil’in sanat pratiği; ekoloji, biyoteknoloji ve sanatın kesişiminde, kıt kaynak kullanımı, ileri dönüşüm ve spekülatif tür önerileri etrafında şekillenir. Epistemolojik eleştiriyi merkeze alan çalışmaları, insan ve doğa arasındaki ilişkiyi hem malzeme hem de anlatı düzeyinde yeniden düşünmeye açar. Eserlerini; kombucha scoby, miselyum, kemik, hayvan kılı ve hazır nesneler gibi, hem üretebildiği hem de toplayıcılıkla elde ettiği çevre ve doğa dostu materyallerle üretir. Doğayla işbirliğine dayalı sürdürülebilir yöntemleri tercih eder.

Sıfır atık beslenme, organik atıkların dönüşümü ve ekolojik yaşam pratikleri üzerine projeler geliştirir. Bu doğrultuda atölye çalışmaları yürütmenin yanı sıra, dezavantajlı gruplarla ekonomik ve yaratıcı dayanışma modelleri geliştirmeye odaklanır.

Sanatçının üretimi, spekülatif tür önerileri ve mikroorganizmalarla kurduğu işbirlikleri üzerinden, doğayla birlikte üretmenin hiyerarşi karşıtı imkanlarını araştırır. Bu bağlamda, insanmerkezci olmayan bir yaklaşımla, türler arası dayanışma ve ortaklık modellerini tartışmaya açan spekülatif bir düşünce alanı kurar. Anlatı, obje, doküman ve biyolojik materyaller aracılığıyla yeni bir ekolojik duyarlılık ve etik sorgulama önerir.

Seçilmiş sergileri arasında Müstesna Kadavra (2020, Galeri Nev İstanbul), Paleontoloji Müzesi (2019, Pg Art Gallery, İstanbul), Yeşil Küf (2019, Mixer, İstanbul), Manifold M.I.I. (2019, Londra), Bang.Art Innovation Prix (2019, Studio-X İstanbul) ve Ucube Dükkanı (2018, Collectiv National, Antwerp) yer alır. Sabancı Sanat Ödülleri’nin de aralarında bulunduğu çeşitli ödüllere değer görülmüştür. İstanbul’da yaşamaya ve üretimlerine devam etmektedir.

* Bu atölye, üretim pratiğinde “mantar” üzerine çalışan ya da bu alanda bir araştırma ve üretim sürecine girmeyi hedefleyen katılımcılara yöneliktir. Dört günlük atölye süresince, katılımcıların programa düzenli devamlılık göstermesi beklenmektedir. Katılım ücretsiz olup 15 kişilik kontenjan ile sınırlıdır.

* Programa katılmak için sayfa üzerindeki “Kayıt Ol” butonu aracılığıyla ön kayıt formunu doldurarak başvurunuzu iletebilirsiniz. Kayıtlar, ilk etkinlik tarihinden 1 hafta önce (18.08.2025, 19:00 itibarıyla) açılacak ve “Kayıt Ol” butonu bu tarihten itibaren erişime açılacaktır. Ön kayıt aşamasında, mesaj alanına üretim pratikleriniz, malzeme ile ilişkiniz ve atölyeye katılım motivasyonunuzu içeren minimum 50 kelimelik bir mesaj eklemeniz beklenmektedir. Katılımcı profiline dair dengeli bir dağılım sağlanabilmesi adına başvurular değerlendirilecek ve uygun bulunan adaylara etkinlik davetiyeleri mail yoluyla iletilecektir.

Atölye Programı

- 25.08.2025 Pazartesi / 19:00 - 21:00 / Üretim ve Malzeme Üzerine (Çevrimiçi)

Sanatçının kendi üretim pratiklerini ve malzeme keşif süreçlerini aktaracağı atölyede deneyimler ve süreçler üzerine konuşacak, mantar konusunu nasıl değerlendirdiğine ve sanatsal ifade biçimlerine kişisel bir göz ile bakacağız.

- 26.08.2025 Salı / 19:00 - 21:00 / Katılımcılar için Kavram ve Üretim Süreci (Çevrimiçi)

Katılımcıların genel hatlarıyla kendi ilgilendikleri malzemeleri öğrendikten sonra kısa sunumlarla bu çalışmaya katılım amaçları ve mantar malzemesi ile kurmayı düşündükleri ilişkiyi ele alacağımız bir seans geçireceğiz.

- 27.08.2025 Çarşamba / 19:00 - 21:00 / Malzemenin Olasılıkları (Çevrimiçi)

Farklı disiplinlerden sanatçıların malzemeyi yenilikçi ve sürdürülebilir şekillerde kullanma yöntemleri üzerine konuşacak ve mantarın bir sanatsal ve politik bir ifade biçimi olarak nerede durduğunu çeşitli yaklaşımlar ve örnekler üzerinden inceleyeceğiz.

- 28.08.2025 Perşembe / 19:00 - 21:00 / Sergileme Pratikleri Üzerine (Çevrimiçi)

Katılımcıların mantar ile ilişkilenerek ürettikleri eserlerin ya da üretmeyi hedefledikleri eser/araştırma fikirlerinin sergileme pratikleri ve sunum teknikleri üzerine  bir araya geldiğimiz bu oturum sonrasında atölyemiz sonlanmış olacak.