Blog

90. Yaşında
“Cannonball” Adderley

Blog
90. Yaşında “Cannonball” Adderley

27.09.2018

Yazı: Leyla Aksu

Dünyaca tanınmış caz müzisyeni ve janrın en çok ses getiren destekçilerinden olan efsanevi alto saksafoncu “Cannonball” Adderley, 1950’li yıllarda, New York caz sahnesinde janrın tarihinde iz bırakmış, destan olmuş bir akşamda ünlendi. Hard bop ile füzyon stillerinin arasında kendi yolunu bulan ve müziği kadar karizmatik kişiliği ve konuşkanlığıyla da tanınan sanatçı, kariyeri boyunca hatırı sayılır birçok işbirliğine imza atarak birbirinden önemli albümlerde boy gösterdi ve oldukça da geniş bir dinleyici kitlesiyle flört etti. 1975 yılında kaybettiğimiz Adderley şimdi 90 yaşında.  Sanatçının 90 yaşı nedeniyle kariyerine retrospektif bir bakış sunuyoruz.

Efsanevi saksafoncu, Julian Edwin Adderley olarak 15 Eylül 1928 yılında Florida eyaletinde, oldukça müzikal bir ailenin içerisinde dünyaya geldi. Erkek kardeşi ve hayat boyu işbirlikçisi olan kornet sanatçısı ve besteci Nat Adderley, kariyerinin büyük bir kısmında yanı başında yer alsa da sanatçı genç yaşta, bir yandan lisede bando direktörü olarak çalışırken, hızlı bir şekilde kendi adını duyurmaya başladı. Hızlı, eğlenceli çalışı ve keyifli performanslarıyla da yerli caz sahnesini aştı.

Benny Carter, Charlie Parker ve kendisinin “benim için tüm zamanların en büyüğü ve en sevdiğim caz felsefecisi” olarak tanımladığı Duke Ellington gibilerinden ilham alan Adderley, ünlü lakabını ise iri cüssesi ve durmak bilmeyen yeme alışkanlığından dolayı oldukça erken yaşlarda edindi. “Eskiden, okula gittiğim zamanlarda olabilecek her şeyi yerdim, o yüzden çocuklar da bana ‘Cannibal’ (yamyam) derdi. Yetişkinler bu bağlantıyı anlayamadı” böylelikle de isim ağızda yuvarlana yuvarlana sonunda “Cannonball”a dönüştü.

1955 yılında yüksek lisans eğitimi alma gerekçesiyle New York’a taşınan Adderley kardeşler, her şeyi değiştirecek bir gecede kendilerini Greenwich Village’daki Cafe Bohemia’da buldular. O akşam sahne alacak basçı Oscar Pettiford’un grubundaki saksafoncu gecikince, biraz isteksiz bir şekilde olabilecek en zor ve hızlı parça “I’ll Remember April”ı çalmak üzere Adderley sahneye çağrıldı. Profesyonelliği ve hüneriyle seyircileri kalbinden yakaladı. Hemen o gece, aynı sahnede kendine kalıcı bir yer edindi ve “New Bird” ünvanını kazanarak bir de plak şirketiyle anlaşma imzaladı. Kendisi ise “o noktadan sonra, artık teyit edilmiş bir caz müzisyeni oldum” dedi.

Adderley bu unutulmaz geceden sonra tam zamanlı olarak caza yöneldi ve kendi beşlisini kurdu; grup ile 1957’de bir süreliğine yollarını ayırdıklarında Miles Davis’in efsanevi grubunda, John Coltrane ve Bill Evans gibi müzisyenlerin yanında yer aldı. Davis “Cannonball’ın blues köklü alto saksafonunun, Trane’in armonik çalış şekli ve daha serbest formlu yaklaşımı karşısında yeni bir hissiyat yaratacağını hissettim” diyordu. Some Kind of Blue ve Milestones albümlerinde yer alan Adderley’in de Davis ile çalışırken yaklaşımı değişti; onu “tekniğe daha az sarmış” bir hale getirdi. Davis de Adderley’in 1958 tarihli solo çıkarması Somethin’ Else’te konuk olarak boy gösterdi.

1959 yılında, Down Beat dergisinin “Yeni Yıldız” ödülünü kazandıktan sonra Adderley’in beşlisi yeniden bir araya geldi ve “This Here” parçasıyla hemen başarıyı yakaladı. Riverdale yılları olarak bilinen bu dönemden 1963 yılına kadar bir arada kalan grup, oluşturdukları sound’da bop’ı soul ve funk ile bir arada sunarken, bir yandan da dinleyici kitlesini “Mercy, Mercy, Mercy,” Nat Adderley’den gelen “Work Song” ve “Jive Samba” gibi birbiri ardına gelen sürpriz hit şarkılarla genişletti.

Beşlinin deneyselliği, avant-garde ve elektronik unsurlarla Afrika ritimlerine kadar genişlediği sıralarda da Adderley, Capitol plak şirketiyle anlaştı. Caz için sıkça mikrofon karşısına çıkarak televizyon ve filmlerde yer alan, seminerler veren sanatçı, kendine has, eğlenceli stiliyle de seyircisini her zaman bilgilendiriyordu: “Bu onlara müzikal açıdan söyleyeceklerinizle daha yakın bir ilişki kurmalarını sağlıyor ve bunun sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Bazıları gidip kornolarının arkasında saklanıyor. Bense benimkinin arkasına saklanmak dışında olabilecek her şeyi yapıyorum…”

 “Geçmiş olmadan gelecek yoktur ve cazın nereden geldiğini anlamayan hiç kimsenin onun nereye gittiğini göstermeye çalışmaya da hakkı yoktur” diyerek bilgi birikiminin altını çizen “Cannonball,” aynı zamanda Walter Booker, Wes Montgomery, Chuck Mangione ve Nancy Wilson gibi isimleri gözüne kestirerek yeni yetenekler keşfetmeye de yatkındı. Adderley’in diğer işbirlikçileri arasında ise Oscar Peterson, Art Blakey, Sergio Mendes, Dinah Washington ve Sarah Vaughan gibi isimler yer alıyor.

“Cannonball” Adderley, “Big Man” adlı folk müzikalini kaydettiği sıralarda, 1975 yılında hayatını kaybetti. John Henry’nin hayatını anlatan bu müzikal, daha sonraki yıllarda Adderley’nin kardeşi tarafından tamamlandı. Kendinden de büyük kişiliği ve yeteneğiyle Adderley, ölümünden bir yıl sonra da Down Beat’in Jazz Hall of Fame’ine alındı.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
15 NİS PZT
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Pamukkale Üniversitesi

18:00

Seminer Sanat Yönetiminde Güncel Durum

Çevirimiçi Platform – Zoom

16 NİS SAL
1

13:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Dokuz Eylül Üniversitesi

17 NİS ÇAR
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

İzmir Ekonomi Üniversitesi

18:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

İzmir Ekonomi Üniversitesi

18 NİS PER
1

18:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü

19 NİS CUM
2

10:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Ege Üniversitesi

18:00

Söyleşi Gelenekselden Oyuna: Murat Palta Sanatında Oyun Kavramı

Akbank Sanat

20 NİS CMT
6

11:30

Çocuk Ne Olacağım Ben

Akbank Sanat

12:00

Çocuk Renkler ve Hayaller Atölyesi: T-shirt Boyama (7 - 11 yaş)

Akbank Sanat

13:30

Çocuk Renkler ve Hayaller Atölyesi: Kupa Boyama (6 - 10 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Çocuk Desenler ve Tekrarlar Atölyesi: Op Art (9 - 14 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Selçuk Yöntem ile Sahne ve Kamera Oyunculuğu Üzerine

Akbank Sanat

16:30

Çocuk Geri Dönüştürülmüş Kâğıtlar İle Kartpostal Yapımı (8 - 13 yaş)

Akbank Sanat

21 NİS PAZ
-
22 NİS PZT
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

23 NİS SAL
1

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

24 NİS ÇAR
4

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Sakarya Üniversitesi

16:30

Atölye Nesneler, İhtiyaçlar ve Hileler (Yetişkin Atölyesi)

Akbank Sanat

18:30

Seminer Anksiyete

Akbank Sanat

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

25 NİS PER
5

13:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Kocaeli Üniversitesi

18:00

Seminer Müze Projesi: Mimar-Küratör-Sergi Tasarımcısı İş Birliği

Çevirimiçi Platform – Zoom

18:30

Seminer Tanınma Krizi: Duygusal Kapitalizmin Patolojileri

Akbank Sanat

19:00

Söyleşi Elektronik Dünyada Caz İzleri

Akbank Sanat

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

26 NİS CUM
2

18:00

Seminer Ra Atlas: Yeni Bir Başlangıç

Akbank Sanat

19:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Trakya Üniversitesi

27 NİS CMT
8

11:30

Çocuk Ne Olacağım Ben

Akbank Sanat

12:00

Çocuk Sanat Dengeler: Geometrik Desenler (5-8 yaş)

Akbank Sanat

13:30

Çocuk Sanat Yansıtır: Renkli Duygular (7-12 yaş)

Akbank Sanat

14:30

Film Uluslararası Dans Filmleri Seçkisi (14:30 - 16:00 Seansı)

Akbank Sanat

15:30

Çocuk Sanat Işıldar: Işıklar ve Gölgeler (7-12 Yaş)

Akbank Sanat

17:00

Çocuk Sanat Sürükler: İzlerin Peşinde (7-12 yaş)

Akbank Sanat

17:00

Film Uluslararası Dans Filmleri Seçkisi (17:00 - 18:30 Seansı)

Akbank Sanat

19:30

Film Uluslararası Dans Filmleri Seçkisi (19:30 - 21:00 Seansı)

Akbank Sanat

28 NİS PAZ
-
29 NİS PZT
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Kastamonu Üniversitesi

20:30

Dans Kaygılar Sahnesi

Alan Kadıköy

30 NİS SAL
3

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Çankırı Karatekin Üniversitesi

17:15

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Gaziantep Üniversitesi

18:00

Seminer Oynuyorum, O Halde Varım!: Oyunlarda Estetik ve Retorik

Akbank Sanat

01 MAY ÇAR
-
02 MAY PER
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Düzce Üniversitesi

18:00

Söyleşi Bağımsız Oyunlarda Sanat Yönetmenliği

Akbank Sanat

03 MAY CUM
3

11:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Çukurova Üniversitesi

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Abant İzzet Baysal Üniversitesi

18:00

Atölye Kimliğinizden Yararlanarak Benzersiz Oyunlar Oluşturmak: Kavram Oluşturma İçin Bir Gezi

Akbank Sanat

04 MAY CMT
1

15:00

Atölye İllüstrasyon ile Oynamak

Akbank Sanat

05 MAY PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun