Blog

90. Yaşında
“Cannonball” Adderley

Blog
90. Yaşında “Cannonball” Adderley

27.09.2018

Yazı: Leyla Aksu

Dünyaca tanınmış caz müzisyeni ve janrın en çok ses getiren destekçilerinden olan efsanevi alto saksafoncu “Cannonball” Adderley, 1950’li yıllarda, New York caz sahnesinde janrın tarihinde iz bırakmış, destan olmuş bir akşamda ünlendi. Hard bop ile füzyon stillerinin arasında kendi yolunu bulan ve müziği kadar karizmatik kişiliği ve konuşkanlığıyla da tanınan sanatçı, kariyeri boyunca hatırı sayılır birçok işbirliğine imza atarak birbirinden önemli albümlerde boy gösterdi ve oldukça da geniş bir dinleyici kitlesiyle flört etti. 1975 yılında kaybettiğimiz Adderley şimdi 90 yaşında.  Sanatçının 90 yaşı nedeniyle kariyerine retrospektif bir bakış sunuyoruz.

Efsanevi saksafoncu, Julian Edwin Adderley olarak 15 Eylül 1928 yılında Florida eyaletinde, oldukça müzikal bir ailenin içerisinde dünyaya geldi. Erkek kardeşi ve hayat boyu işbirlikçisi olan kornet sanatçısı ve besteci Nat Adderley, kariyerinin büyük bir kısmında yanı başında yer alsa da sanatçı genç yaşta, bir yandan lisede bando direktörü olarak çalışırken, hızlı bir şekilde kendi adını duyurmaya başladı. Hızlı, eğlenceli çalışı ve keyifli performanslarıyla da yerli caz sahnesini aştı.

Benny Carter, Charlie Parker ve kendisinin “benim için tüm zamanların en büyüğü ve en sevdiğim caz felsefecisi” olarak tanımladığı Duke Ellington gibilerinden ilham alan Adderley, ünlü lakabını ise iri cüssesi ve durmak bilmeyen yeme alışkanlığından dolayı oldukça erken yaşlarda edindi. “Eskiden, okula gittiğim zamanlarda olabilecek her şeyi yerdim, o yüzden çocuklar da bana ‘Cannibal’ (yamyam) derdi. Yetişkinler bu bağlantıyı anlayamadı” böylelikle de isim ağızda yuvarlana yuvarlana sonunda “Cannonball”a dönüştü.

1955 yılında yüksek lisans eğitimi alma gerekçesiyle New York’a taşınan Adderley kardeşler, her şeyi değiştirecek bir gecede kendilerini Greenwich Village’daki Cafe Bohemia’da buldular. O akşam sahne alacak basçı Oscar Pettiford’un grubundaki saksafoncu gecikince, biraz isteksiz bir şekilde olabilecek en zor ve hızlı parça “I’ll Remember April”ı çalmak üzere Adderley sahneye çağrıldı. Profesyonelliği ve hüneriyle seyircileri kalbinden yakaladı. Hemen o gece, aynı sahnede kendine kalıcı bir yer edindi ve “New Bird” ünvanını kazanarak bir de plak şirketiyle anlaşma imzaladı. Kendisi ise “o noktadan sonra, artık teyit edilmiş bir caz müzisyeni oldum” dedi.

Adderley bu unutulmaz geceden sonra tam zamanlı olarak caza yöneldi ve kendi beşlisini kurdu; grup ile 1957’de bir süreliğine yollarını ayırdıklarında Miles Davis’in efsanevi grubunda, John Coltrane ve Bill Evans gibi müzisyenlerin yanında yer aldı. Davis “Cannonball’ın blues köklü alto saksafonunun, Trane’in armonik çalış şekli ve daha serbest formlu yaklaşımı karşısında yeni bir hissiyat yaratacağını hissettim” diyordu. Some Kind of Blue ve Milestones albümlerinde yer alan Adderley’in de Davis ile çalışırken yaklaşımı değişti; onu “tekniğe daha az sarmış” bir hale getirdi. Davis de Adderley’in 1958 tarihli solo çıkarması Somethin’ Else’te konuk olarak boy gösterdi.

1959 yılında, Down Beat dergisinin “Yeni Yıldız” ödülünü kazandıktan sonra Adderley’in beşlisi yeniden bir araya geldi ve “This Here” parçasıyla hemen başarıyı yakaladı. Riverdale yılları olarak bilinen bu dönemden 1963 yılına kadar bir arada kalan grup, oluşturdukları sound’da bop’ı soul ve funk ile bir arada sunarken, bir yandan da dinleyici kitlesini “Mercy, Mercy, Mercy,” Nat Adderley’den gelen “Work Song” ve “Jive Samba” gibi birbiri ardına gelen sürpriz hit şarkılarla genişletti.

Beşlinin deneyselliği, avant-garde ve elektronik unsurlarla Afrika ritimlerine kadar genişlediği sıralarda da Adderley, Capitol plak şirketiyle anlaştı. Caz için sıkça mikrofon karşısına çıkarak televizyon ve filmlerde yer alan, seminerler veren sanatçı, kendine has, eğlenceli stiliyle de seyircisini her zaman bilgilendiriyordu: “Bu onlara müzikal açıdan söyleyeceklerinizle daha yakın bir ilişki kurmalarını sağlıyor ve bunun sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Bazıları gidip kornolarının arkasında saklanıyor. Bense benimkinin arkasına saklanmak dışında olabilecek her şeyi yapıyorum…”

 “Geçmiş olmadan gelecek yoktur ve cazın nereden geldiğini anlamayan hiç kimsenin onun nereye gittiğini göstermeye çalışmaya da hakkı yoktur” diyerek bilgi birikiminin altını çizen “Cannonball,” aynı zamanda Walter Booker, Wes Montgomery, Chuck Mangione ve Nancy Wilson gibi isimleri gözüne kestirerek yeni yetenekler keşfetmeye de yatkındı. Adderley’in diğer işbirlikçileri arasında ise Oscar Peterson, Art Blakey, Sergio Mendes, Dinah Washington ve Sarah Vaughan gibi isimler yer alıyor.

“Cannonball” Adderley, “Big Man” adlı folk müzikalini kaydettiği sıralarda, 1975 yılında hayatını kaybetti. John Henry’nin hayatını anlatan bu müzikal, daha sonraki yıllarda Adderley’nin kardeşi tarafından tamamlandı. Kendinden de büyük kişiliği ve yeteneğiyle Adderley, ölümünden bir yıl sonra da Down Beat’in Jazz Hall of Fame’ine alındı.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
14 EKİ PZT
-
15 EKİ SAL
2

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

19:00

Bu Dünya Böyle Dünya

Akbank Sanat

16 EKİ ÇAR
1

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

17 EKİ PER
6

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

10:30

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Özel Şişli Terakki Lisesi

14:30

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Özel Enka Lisesi

18:00

Caz Saati Caz Mutfakta

The Badau Yeldeğirmeni

20:00

NES

Summart Sanat Merkezi

21:30

Vaudou Game

Babylon

18 EKİ CUM
6

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

10:00

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Saint Benoit Fransız Lisesi

13:30

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Galatasaray Lisesi

19:00

Yonathan Avishai Trio

Akbank Sanat

21:30

Alfa Mist

Babylon

23:00

B'r Şeyler Eks'k

Bova

19 EKİ CMT
12

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

13:00

29. Akbank Caz Festivali'nde Rengarenk Kupalar (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:00

Çocuk Caz

Tamirane Akasya

15:00

29. Akbank Caz Festivali'yle Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Neden Caz?

Soho House

16:00

Caz Odada Barry Good

Zuhal Konsept Akasya

16:30

Eller Kollar Artık Hepsi Heykeller (9-12 Yaş)

Akbank Sanat

18:00

Caz Saati - Akşamüstü Caz Gizem Gündoğdu & Baturay Yarkın Duo

Akbank Sanat

18:00

Ailece Mozaik(4-12 yaş)

Akbank Sanat

19:00

Mats Eilertsen Trio

Akbank Sanat

21:30

Mehmet Uluğ Gecesi: I.M.C. Trio

Babylon

21:30

Cazzip Project

The Badau Akasya

20 EKİ PAZ
5

10:30

Caz Saati Cazlı Brunch

Bizim Tepe, Tepe Majeur

12:00

Cem Tuncer ile Gitar Atölyesi

Akbank Sanat

14:00

Serhan Erkol ile Saksafon Atölyesi

Akbank Sanat

16:00

Can Kozlu ile Davul Atölyesi

Akbank Sanat

18:00

Caz Odada Standards & Selen Beytekin

Avusturya Başkonsolosluğu Rezidansı

21 EKİ PZT
3

11:00

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Kadıköy Anadolu Lisesi

15:45

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

İstanbul Amerikan Robert Lisesi

20:30

The James Carter Organ Trio

Zorlu PSM, Turkcell Platinum Sahnesi

22 EKİ SAL
5

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

10:00

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Özel Alman Lisesi

13:00

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Avusturya Lisesi

15:00

ECM Records & Avrupa Caz Tarihi

Sofa Hotel Istanbul, Autograph Collection

20:30

Jakob Bro Trio feat. Joey Baron & Thomas Morgan

Zorlu PSM, Turkcell Platinum Sahnesi

23 EKİ ÇAR
6

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

10:00

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

Hisar Okulları

14:00

Liselerde Caz Yavuz Akyazıcı Project

İstanbul Erkek Lisesi

19:00

Social Inclusion Band

Akbank Sanat

20:30

Charles Lloyd Sky Trio, Featuring Gerald Clayton & Marvin Sewell

Cemal Reşit Rey Konser Salonu

21:30

Sarah McCoy

Babylon

24 EKİ PER
4

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

19:00

Kerem Türkaydın “Candid Music”

Akbank Sanat

21:00

Bugge Wesseltoft & Erkan Oğur & Friends

Moda Sahnesi

21:30

Louis Sclavis Quartet 'Characters on a Wall'

Babylon

25 EKİ CUM
5

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

19:00

Pecovic & Kanacki Guitar Duo

Akbank Sanat

20:30

Kerem Görsev Trio

Caddebostan Kültür Merkezi

21:30

Maisha

Babylon

22:30

Bebop Project

Nardis

26 EKİ CMT
9

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

15:00

İstanbul Lindy Hoppers: Swing Kids

Kıyı Feriye

16:00

İstanbul Lindy Hoppers: Lindy Hop Dans Atölyesi

Kıyı Feriye

17:00

İstanbul Lindy Hoppers: Solo Caz Dans Atölyesi

Kıyı Feriye

18:00

Hafıza Oyukları

Akbank Sanat

18:00

Caz Saati - Akşamüstü Caz Gizem Gündoğdu & Baturay Yarkın Duo

Cafe diye Feriye

20:30

Zuhal Olcay feat. Güvenç Dağüstün

Caddebostan Kültür Merkezi

21:00

Caz OdadaAçık Mikrofon

Tamirane Akasya

21:30

KOKOROKO

Babylon

27 EKİ PAZ
8

09:00

Caz Saati Cazlı Brunch

Feriye Lokantası

12:00

Ercüment Orkut ile Piyano Atölyesi

Akbank Sanat

14:00

Cenk Erdoğan ile Perdesiz Gitar Atölyesi

Akbank Sanat

14:00

İstanbul Lindy Hoppers: Lindy Hop Dans Atölyesi

Kıyı Feriye

15:00

Sinemada Caz

Soho House

15:00

İstanbul Lindy Hoppers: Kids & Parents Dans Atölyesi

Kıyı Feriye

16:00

Kağan Yıldız ile Kontrbas Atölyesi

Akbank Sanat

16:00

İstanbul Lindy Hoppers: Jazz Tap Dans Atölyesi

Kıyı Feriye

28 EKİ PZT
-
29 EKİ SAL
1

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

30 EKİ ÇAR
3

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

11:00

İspanya - Eror 404

Akbank Sanat

20:30

İspanya - Eror 404

Akbank Sanat

31 EKİ PER
3

Sergi Öz/Çeviri-m Sudarshan Shetty

Akbank Sanat

11:00

Türkiye - Turunç’un Bahçesi

Akbank Sanat

20:30

Meksika - Nos Volvimos Búfalos (We became buffaloes)

Akbank Sanat

01 KAS CUM
4

11:00

Meksika - Kathputli

Akbank Sanat

18:00

Programa Dair Bilgilendirme, Giriş Konuşması

Açık Diyalog İstanbul

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:30

İtalya - İplerin Altında

Akbank Sanat

02 KAS CMT
7

11:00

Çek Cumhuriyeti - Hareketli Kuklalar

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Yıldız Sanatları (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

16:00

Küratörlük Nedir? Küratör Kimdir?

Akbank Sanat

20:30

Türkiye - Naif Bey ve Yaveri Gökhan Yılmazer

Akbank Sanat

03 KAS PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun