Blog

Caz kitaplara ses veriyor

Blog
Caz kitaplara ses veriyor

05.03.2018

Yazı: Ege Dikencik

Caz tarih boyunca hiçbir zaman ortak bir tanıma sahip olamadı. Louis Armstrong’a göre ‘cazın ne olduğunu sormak zorunda kalırsanız asla bilemezsiniz’, Nina Simone’ göre ise caz kelime olarak ‘Afroamerikalıların müziğini tanımlamak için insanların söylediği’ bir terim. Çünkü ona göre yaptığı müzik ‘Afroamerikan klasik müziği’. Bu sözler ve farklı bakış açıları çoğaltılabilir, fakat buradaki önemli nokta, cazın çeşitlilik sağlayan ortamının ta kendisi. Bu çeşitlilik birçok caz türünün doğmasına, farklı tabakalara ulaşmasına ve birçok farklı yazar tarafından caz tarihinin kaleme alınmasına sebep oldu. Ondan biz de cazseverlerin kütüphanesine yakışacak 9 kitabı sizler için derlemek istedik.

The Chronicle of Jazz (Mervyn Cooke)

Notthingham Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olan Mervyn Cooke, caz tarihini herkesin ilgisini çekebilecek bir şekilde yıl yıl -hatta önemli günleri de- notlarıyla belirttiği kitabını ilk olarak 2013’te yayımladı. Kitapta her yıl için birer özet geçildiğini ve belirtilen notların sadece caz veya müzik üzerine olmadığını belirtmekte fayda var. Dolayısıyla Cooke’un kitabı ‘tarihi bilgiyi gerçekleştiği sahnelerle resmeden bir eser’ olarak yorumlanabilir.

Coltrane on Coltrane (Ed. Chris DeVito)

Cazın geleceğini inşa ettiği söylenen John Coltrane’in röportajlarından derlenen kitap, dönemin cazdan kaynaklanan bütün ışıltısını gözler önüne seriyor. Hayatı boyunca otobiyografisine el atmamış olan John Coltrane, Bird olarak da bilinen caz üstadı Charlie Parker’dan Miles Davis’e, Johnny Hodges’dan Jimmy Heath’e müziğe yaklaşmasının sebebi olan önemli kişi ve anlara dair bir dolu hatırayı samimiyetle belgeletme inceliğinde bulunmuş. Caz tarihinin haricinde, heyecanlı ve gerçeküstü bir okumalık da diyebiliriz.

Northern Sun, Southern Moon: Europe’s Reinvention of Jazz (Mike Heffley)

Beş parmağın beşi de bir olmadığı gibi cazın değişim ve coğrafyalardaki etkileşimi de bir örnek olmadı. “Northern Sun, Southern Moon”da Heffley’in emprovize müzik ve caza dair heyecan dolu kalemiyle nasıl bir zihnimizde bir fikir oluşturduğunu görebiliyoruz. Metinlerinde İskandinavya, Hollanda, İtalya, Doğu ve Batı Almanya’ya geniş yer veren yazar sonrasında doğu bloklarına geçiyor. Dili rahat olan kitap cazla tanışmaya can atanlar için iyi bir başlangıç noktası sunuyor.

Günlerin Köpüğü (Boris Vian) 

Edebiyat tarihinin bıçkın ve yetenekli delikanlısı Boris Vian, küçük yaşta geçirdiği hastalıklar sonucu kendisine illet gibi musallat olan bir kalp rahatsızlığına yakalandı. Belki de bu sebeple aşkı, edebiyatı, cazı dolu dolu yaşadı. İlk defa 1946 yılında yayımlanan ve dönemin caz atmosferini layıkıyla yansıtan Günlerin Köpüğü (L'Ecume des Jours) de kurgusuna rağmen hikayesini doruklarına kadar hissettiren bir roman olma özelliğini taşıyor. Nitekim Vian kurgusunu kabul etmeyip “Yaşanmış bir olaydır, çünkü başından sonuna kadar ben düşündüm bunu.” der önsöz yazısında. Okuyucularını dönemin Fransa’sındaki bir kafeye atan hikaye, Vian’ın seçtiği kelimelerle kimi zaman bir masalı andırıyor. Hatırlarsanız, 2013 yılında ünlü Fransız yönetmen Michel Gondry’nin yönetiminde, başrollerinde Audrey Tautou ve Romain Curis’nin olduğu bir filmle de taçlanmıştı. 

Caz Kitabı (Joachim E. Berendt)

Joachim E. Berendt’in, ‘şu ana kadar yazılan en kapsamlı caz kitabını kaleme alma niyetiyle’ ortaya çıkan “Caz Kitabı” tam anlamıyla bir kaynak kitap! Caz hakkında sonu gelmeyen notlarla dolu kitapta, Berendt kaleme aldığı her şeyi durmaksızın sorguya çekiyor. Müzisyenlerin yaşadığı 'müzikal bilgi bombardımanı'ndan ötürü her şeyden etkilendiklerini düşünen yazar, bu noktada müziğin birçok türünü ele alarak cazın nasıl saf haline geldiğini bulmaya çalışıyor. Listenin ilk  sırada okunması gereken kitabı da diyebiliriz. Bu arada kitabın Türkçesi Ayrıntı Yayınları’ndan çıktı. 

Making of Kind of Blue: Miles Davis and His Masterpiece (Eric Nisenson)

1950’lerin caz başkenti New York’ta yetişen caz tarihçisi Eric Nisenson, 1959 yılında Columbia Records’tan çıkan Miles Davis albümü “Kind of Blue” hakkında kaleme aldığı “Making of Kind of Blue: Miles Davis and His Masterpiece” ile cazseverlerin albümün yapım sürecine daha yakından tanık olabilmesini sağlıyor. Yazarı Nisenson’a göre caz tarihi “Kind of Blue’dan sonra ikiye ayrılırken”, kitabın içinde yapım sürecinden fotoğraflar, müzisyenlerle yapılan röportajlar ve plak şirketinin arşivinden çıkan belgeler bulunuyor.

Is Jazz Dead?: Or Has It Moved to a New Address (Stuart Nicholson)

Cazın mutfağına aşina isimlerden Stuart Nicholson, eserinde Amerikalıların armağan ettiği cazı, Avrupalıların layıkıyla bir adım öne götürmesini konu ederek nadir tartışmalardan birini masaya yatırıyor. Yazarı Nicholson’ın, bununla da yetinmeyip eserin tamamında cazın değişen çehresinin nereye doğru evrileceği konusunda tahminler yürütüp okuyucularını düşündürdüğünü belirtmekte fayda var. Dolayısıyla daha önce Ella Fitzgerald ve Billie Holiday’in biyografilerini kaleme alan Nicholson’ın eserinde cazı diğer her şeyden ayırmak isteyen püristler ve tarihi sorgulamak isteyenler aradıklarını bulabilir.

A New History of Jazz (Alyn Shipton)

“A New History of Jazz”in yazarı Alyn Shipton, eserinde cazın her dönemini özellikleriyle betimleyerek okuyucuya cazın geçmişten bugüne tarihini anlatıyor. Alyn Shipton’ın farkı şu noktada ortaya çıkıyor: her yazarın (konusuna bağlı olarak) kendine göre bir kilometre taşı olur. Diğer caz tarihi kitaplarının aksine Shipton’ınki John Coltrane’in ölümüyle yarıda kesilen bir eser değil: free-jazz, doğaçlama, rock-caz gibi akımları da ele alıyor. Alternatif bir tarih okuması isteyenler not edilmeli.

This Is Our Music (Iain Anderson)

Free jazz’ı bulan Ornette Coleman’ın 1960’taki albümünün adıdır “This Is Our Music”. Kitap, Coleman’ın 1950-60’larla beraber anılan ‘keşfi’ ile o dönemdeki caz kültürünün aslında kimlerin fikri olduğuna dair Northeastern Eyalet Üniversitesi profesörü Iain Anderson’ın incelemesini konu ediyor. İkinci Dünya Savaşı’nın yaralarının sarıldığı yıllarda yürütülen bu algı yönetiminin başarısını Ornette Coleman, Cecil Taylor ve John Coltrane gibi dönemin yıldızlarına bağlamayan Anderson, özellikle eskiye özenenler için iştah açıcı bir eser sunuyor.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
13 MAY PZT
1

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Sabancı Üniversitesi

14 MAY SAL
6

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

13:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Doğuş Üniversitesi

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Maltepe Üniversitesi

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

20:00

3 Generations Trio

Akbank Sanat

15 MAY ÇAR
3

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Galatasaray Üniversitesi

20:30

Mut

Akbank Sanat

16 MAY PER
7

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

13:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Yeditepe Ünivertsitesi

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi

17:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Koç Üniversitesi

18:30

Bu Fotoğrafları Neden Çekiyoruz?"Bir kitabın anatomisi"

Akbank Sanat

19:00

Liam Young "City Everywhere: In The Landscape of Technology"

Akbank Sanat

17 MAY CUM
2

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

18:30

Bu Fotoğrafları Neden Çekiyoruz?"Bir kitabın anatomisi"

Akbank Sanat

18 MAY CMT
11

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Mini Mozaik Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

12:30

Mozaik Heykel Atölyesi (5-10 yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:00

Kara Kar - Nieve Negra

Akbank Sanat

15:00

Canlı Masal Atölyesi (3-6 Yaş)

Akbank Sanat

16:15

Atıklardan Oyuncak Tasarlama Atölyesi (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

18:30

Alex Verhaest

Akbank Sanat

19 MAY PAZ
-
20 MAY PZT
1

11:00

Tijen Goosen Lawton

Akbank Sanat

21 MAY SAL
3

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Tijen Goosen Lawton

Akbank Sanat

18:30

“Yeni Medya ve Hukuk”

Akbank Sanat

22 MAY ÇAR
3

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Tijen Goosen Lawton

Akbank Sanat

20:00

Hakan Başar Trio

Akbank Sanat

23 MAY PER
4

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Tijen Goosen Lawton

Akbank Sanat

18:30

Bu Fotoğrafları Neden Çekiyoruz?"Bir kitabın anatomisi"

Akbank Sanat

19:00

Buenos Aires’ten Tita, Ben Böyleyim - Yo Soy Asi, Tita de Buenos Aires

Akbank Sanat

24 MAY CUM
4

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Tijen Goosen Lawton

Akbank Sanat

18:30

Bu Fotoğrafları Neden Çekiyoruz?"Bir kitabın anatomisi"

Akbank Sanat

19:00

Bir Aşk Gecesi - Una Noche de Amor

Akbank Sanat

25 MAY CMT
10

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

13:00

Kandinsky Renk Dilimleri (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:00

Küçük Azize - La Niña Santa

Akbank Sanat

15:30

Bir Tabak Mondrian (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

26 MAY PAZ
-
27 MAY PZT
-
28 MAY SAL
1

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

29 MAY ÇAR
1

20:00

Jan Gunnar Hoff İstanbul Trio

Akbank Sanat

30 MAY PER
1

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

31 MAY CUM
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

01 HAZ CMT
-
02 HAZ PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun