Blog

Monteverdi ve Caz

Blog
Monteverdi ve Caz

06.12.2017

Yazı: Haluk Damar

"Hayatım boyunca müzikle ilgilendim. Ama bu hakkında çok az bilgisi sahibi olduğum bir olgu." - Richie Beirach

Beirach'ın hakkında çok az bilgi sahibi olduğu teori Monteverdi'nin caza olan yakınlığı idi. Monteverdi, ürettiği müziğin etkisinin günümüzde dahi sürdüğü ama bir o kadar da gölgede kalmış bir müzik dehası. 2017 yılında doğumunun üzerinden 450 yıl geçmiş olmasına rağmen, bugün bile geriye dönüp bakıldığında opera ve klasik müziğin etkisinde kalmış olan bütün müzik türlerinde gerek teknik, gerek ise teorik olarak bir temel görevi görmeye devam ediyor.

Vokal müziğin barok etkisinden kurtulduğu yılları tek başına şekillendiren Monteverdi için operayı icat eden müzisyen önermesini yapmak elbette yerinde olmaz. Ama kendisinin sahip olduğu potansiyelin bu boyutlarda olduğu su götürmez bir gerçektir. Nitekim operayı bir sanat mertebesine oturtanların başında geliyor olması bu önermemi haklı çıkarıyor. Bu sebeptendir ki, "kötülük" Monteverdi'nin 450 inci doğum yılının şerefine sahneye unutulmaz bir dönüş yapıyor. Sir John Elliot Gardiner yönetiminde gerçekleşen dev bir dünya turnesi ile Monteverdi ve temsil ettiği bütün değerler tekrar gün yüzüne çıkıyor. Hız, tansiyon, duygusallık ve bütün bu insanı güdüleri kucaklamayı başaran bir müzik. Janra göz etmeksizin düşündüğünüzde bile, bunu başarabilmiş kaç müzisyen aklınıza geliyor?  

Elbette, Monteverdi'nin yaratımlarını birer referans noktası olarak kabul etmek gerekir. Zaten Monteverdi'nin bahsettiğim zamansızlığı ve hala geçerli olması da bu yüzden. Bu düşünce üzerinden Monteverdi'nin caz janrına yaptığı etkileri de keşfe çıkmak mümkün. Öncelikle en bariz olanından başlayalım. Igor Stravinsky'nin üzerinde çok baskın bir Monteverdi etkisi vardı. Monteverdi'nin özellikle teorik çalışmaları Stravinsky'e fazlası ile ilham vermiştir. Stravinsky'nin Rusya yıllarının sonlarında caz ile ilgilenmeye başladığı düşünüldüğünde akla hemen "Ebony Concerto" parçası gelir. Caz janrına bir aşk mektubu olarak görülebilecek bu konçertonun duygusal heyecanının kaynağı ise Monteverdi'nin yaratımları ile çok yakın benzerlikler göstermektedir. Peki Shostakovich "Suite For Jazz Orkestra No 2" parçasının temel felsefesini oluşturan sürekli ve değişken duygusal devinimleri ifade etmek için kimin müzikal eserlerini temel aldı?

Monteverdi sessizlik ile yoğunluk arasındaki diyaloğu mükemmel anlamış ve anlatmış bir dehadır. Cazın önde gelen müzikal dehalarının özellikle Monteverdi'nin bu alandaki çalışmalarından oldukça beslendiği düşüncesindeyim. Ne de olsa Monteverdi yaşadığı zamanların caz müziğini icra ediyordu. Sadece daha kısıtlı imkanlara sahipti. İşte yazının başında kendisinden alıntı yaptığım Richie Beirach'ın hakkında çok az bilgi sahibi olgu tam da budur.

Claudio Monteverdi'nin müzikal yaratımları, var olan insan duygularının etrafını çevreleyen yeganeye varlık olarak düşünülürse bu dâhinin sadece yaratım ile uğraştığı ve yeniden yapılandırmaya asla zaman harcamadığı kolaylıkla görülebilir. Bu düşünce biçimi cazın efsanelerinin yaratım felsefeleri ile birebir örtüşmüyor mu? Bas ve melodi yapısı ile tansiyon veya rahatlama yaratmak Oscar Peterson'ı bir caz efsanesi yapan tekniğin bir öncüsü olarak düşünülemez mi? Monteverdi, aynı cazın varlığına ruh katan temel felsefesi gibi kendisini duyguları müzikal bir ifade biçimine dönüştürmeye adamış bir müzik adamıdır. Nede olsa caz janrı bir operadan farksızdır. Caz operasının kahramanları ise bu operanın bir trajedi olduğunun farkındadır.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
15 NİS PZT
2

12:30

Bir Tabak Mondrian (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Celal Bayar Üniversitesi

16 NİS SAL
5

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

09:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

İzmir Ekonomi Üniversitesi

18:30

“Yeni Medya ve Para”

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17 NİS ÇAR
4

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

10:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Dokuz Eylül Üniversitesi (Güzel Sanatlar Fakültesi)

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Kanal - Kanał

Akbank Sanat

18 NİS PER
6

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Ege Üniversitesi

15:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Mersin Üniversitesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Mermer Adam - Człowiek z marmuru

Akbank Sanat

19 NİS CUM
16

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Gazi Üniversitesi

Gazi Üniversitesi

11:00

Everything

Gazi Üniversitesi

11:00

City Everywhere

Gazi Üniversitesi

11:00

Kitty Ai

Gazi Üniversitesi

12:30

Bilkent Üniversitesi

Bilkent Üniversitesi

12:30

Everything

Bilkent Üniversitesi

12:30

City Everywhere

Bilkent Üniversitesi

12:30

Kitty Ai

Bilkent Üniversitesi

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü

14:00

Gazi Üniversitesi

Gazi Üniversitesi

14:00

Everything

Gazi Üniversitesi

14:00

City Everywhere

Gazi Üniversitesi

14:00

Kitty Ai

Gazi Üniversitesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Demir Adam - Człowiek z żelaza

Akbank Sanat

20 NİS CMT
10

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Miniklere Baskı Resim Atölyesi (5-8 yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

12:30

Oyuncak Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:00

Vaatler Ülkesi - Ziemia Obiecana

Akbank Sanat

19:00

Ersinhan Ersin (Marshmallow Laser Feast)

Akbank Sanat

21 NİS PAZ
-
22 NİS PZT
2

11:00

Louise Frankenhuis

Akbank Sanat

13:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Kocaeli Üniversitesi

23 NİS SAL
1

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

24 NİS ÇAR
5

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Louise Frankenhuis

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Sakarya Üniversitesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:00

Lorenzo De Finti Quartet“Love Unknown”

Akbank Sanat

25 NİS PER
11

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

TRT Belgesel Günleri Uçan Adam

Akbank Sanat

11:00

Louise Frankenhuis

Akbank Sanat

11:40

TRT Belgesel Günleri Toprağın Kadınları

Akbank Sanat

12:15

TRT Belgesel Günleri Bir Gün Kala

Akbank Sanat

12:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

14:00

TRT Belgesel Günleri Karanlıktan Aydınlığa

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Bülent Ecevit Üniversitesi

14:35

TRT Belgesel Günleri Uzun Yolculuk

Akbank Sanat

18:30

"İmgeler ve Halleri"

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

26 NİS CUM
11

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

TRT Belgesel Günleri I Grew Up As You Slept

Akbank Sanat

11:00

Louise Frankenhuis

Akbank Sanat

12:10

TRT Belgesel Günleri Fırıncı Astronom

Akbank Sanat

14:00

TRT Belgesel Günleri America With Minarets

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Kastamonu Üniversitesi

15:40

TRT Belgesel Günleri A Donkey Called Gerenimo

Akbank Sanat

17:25

TRT Belgesel Günleri Dişçinin Korkusu

Akbank Sanat

18:30

Andreas .muk. Heider "Yeni Medya Enstalasyonlarında Hareket Algılama ve Oyun Konsolu Uygulamaları"

Akbank Sanat

18:55

TRT Belgesel Günleri Sinemalı Düğünler

Akbank Sanat

20:00

Kedi Kedi

Akbank Sanat

27 NİS CMT
9

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Louise Frankenhuis

Akbank Sanat

11:00

Kandinsky Renk Dilimleri (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:30

Bir Tabak Mondrian (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

14:00

TRT Belgesel Günleri Andrea Motis The Silent Trumpet

Akbank Sanat

15:45

TRT Belgesel Günleri The Interpreters

Akbank Sanat

17:25

TRT Belgesel Günleri Küllerinden Güle Dön

Akbank Sanat

18:10

TRT Belgesel Günleri We Could Be Heroes

Akbank Sanat

28 NİS PAZ
-
29 NİS PZT
-
30 NİS SAL
10

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

09:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

14:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Kayseri Erciyes Üniversitesi

14:30

Sakarya Üniversitesi

Sakarya Üniversitesi

14:30

Everything

Sakarya Üniversitesi

14:30

City Everywhere

Sakarya Üniversitesi

14:30

Kitty Ai

Sakarya Üniversitesi

18:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Kayseri Erciyes Üniversitesi

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

20:00

Uluslararası Caz Günü Konserleri

Akbank Sanat

01 MAY ÇAR
1

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

02 MAY PER
4

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

10:00

Vinyasa Yoga

Akbank Sanat

12:00

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

İstanbul Kültür Üniversitesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

03 MAY CUM
4

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

09:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Adana Çukurova Üniversitesi

13:30

15. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Adana Çukurova Üniversitesi

18:30

Ozan Türkkan "Dijital Medya'da Açık Kaynak"

Akbank Sanat

04 MAY CMT
10

Sergi İnsanın Yeni Gündemi

Akbank Sanat

11:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:00

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Mobil Heykel Atölyesi(8-12 yaş)

Akbank Sanat

17:00

Tai Chi ChuanEce Dündaralp

Akbank Sanat

17:30

Ailece Mozaik(4-12 yaş)

Akbank Sanat

05 MAY PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun