Blog

Sofistike dev: Dexter Gordon

Blog
Sofistike dev: Dexter Gordon

02.05.2019

Yazı: Leyla Aksu
İllüstrasyon: Saydan Akşit

Miles Davis’in şaşırtan hikâyelerinden Billie Holiday’in keder ve acılarına, cazı yaşayanların ağzından dürüst bir şekilde aktarılan otobiyografiler, janrı ve sanatçılarını anlamamızda önemli bir rol oynuyor. İlk bebop tenorlerinden olan ikonik Dexter Gordon da 1990’da hayata veda etmeden önce bu sanatçıların arasında yerini alacaktı. Ancak sağlığı dolayısıyla kitabını bitiremeyeceğini fark eden müzisyen, eşi ve menajeri Maxine Gordon’dan onun için kitabı tamamlamasını istedi. University of California Press tarafından geçtiğimiz Kasım ayında yayımlanan ve bu unutulmaz caz efsanesinin hayatını geniş bir çerçeveye oturtarak ayrıntılarıyla anlatan Sophisticated Giant: The Life and Legacy of Dexter Gordon, bu yıllar önce verilmiş sözün nihai ürünü.

Kuşbakışı, Gordon’un kariyeri cazda geçen bir hayatla sıklıkla bağdaştırdığımız birtakım olayları barındırıyor: olağanüstü bir başlangıç, hapis ve uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele, verimli bir Avrupa dönemi ve kendi ülkesinin kıyılarına başarılı bir dönüş. Fakat uzun zamandır beklenen Sophisticated Giant sırf bu hayatın tarihini yazmıyor, dönemin sosyokültürel koşulları ve ırk ilişkileri ile ilgili detaylı araştırmalar, arşiv kayıtları, ilk elden bilgiler ve röportajlar ile sanatçının kendi eliyle yazdığı özel notlar, mektuplar ve şiirlere yer vererek okurlarına biyografi, anı ve kültürel tarih unsurlarını bir arada sunuyor.

Eşinin bu projeye girişmesinin ardındaki motivasyonu anlatan Maxine Gordon, “Bu kitapla yapmak istediği kendi hikâyesini anlatmak değildi. Daha ziyade bir caz müzisyeninin hayatının nasıl olduğunu, etrafındakiler için ne anlama geldiğini ve caz dünyasının ona nasıl sevdiği bir hayat verdiğini anlatmakla ilgiliydi” diyor. Bu doğrultuda kitap, yazarının sadece Dexter Gordon ile olan ilişkisi aracılığıyla değil, bağımsız bir araştırmacı ve caz dünyasının içerisinden gelen biri olarak kişisel deneyim ve uzmanlıklarını kullanıyor. Yüzyıl ortası Amerika’sının sosyopolitik tarihi bağlamında Gordon’ın hayatı ele alınırken de, caz burada dayanışmacı bir camia olarak yansıtılıyor. Kendisinin de dediği gibi, başka kitaplar “1923’te siyah olarak dünyaya gelmenin nasıl bir şey olduğundan bahsetmiyordu... Ben yazmak istediğimin bu türde bir kitap olduğunu biliyordum.”

Dolayısıyla, Sophisticated Giant, Dexter Gordon’ın bir caz müzisyeni olmanın ne anlama geldiğiyle ilgili gözlem ve yazılarına, Sonny Rollins ve Jimmy Heath gibi müzisyenler, Bruce Ludvall ile Michael Cucsuna gibi yapımcılarla röportajlara yer veriyor, bir de ırkçılığın turneleyen müzisyenler üzerindeki etkisini, California’nın sert uyuşturucu yasalarının yıkıcı sonuçlarını ve Gordon’ın yaşadığı sürece hakkında konuşmamayı seçtiği bir dönemin izini sürüyor. 1950’li yıllardaki bu karanlık dönemin boşluklarını doldurmak için devletin arşiv ve kayıtlarına dayanan kitap, bir yandan da sanatçının sıklıkla göz ardı edilen entelektüel merakını, alışılmamış bir ailede büyümesini, edebi bilgisini, James Baldwin ile olan dostluğunu, dil kabiliyetini ve sinemaya olan düşkünlüğünü gün yüzüne çıkarıyor.

Dexter Gordon’ın Oscar adaylığı ve Grammy ödülüne uzanan yolculuğunu hazırlayan ve kariyerini yeniden ateşleyen satır başlarından bir tanesi 1986 yapımı prodüksiyon Round Midnight’dı. Hayatının bu dönemine özellikle odaklanan kitapta, Los Angeles’taki çocukluğundan beri sinemaya karşı beslediği tutkuyu ve filmin caz deneyimine dürüst bir ayna tutabilmesini sağlayan, yazım ve çekim aşamasındaki katkılarının ne denli büyük olduğunu öğreniyoruz. Bunun yanı sıra kitaptaki bir sürpriz içerik de Gordon’ın kendi yazıp üzerinde çalıştığı, Billy Eckstine grubuyla geçirdiği zamanı ve bebop’ın radikal doğumunu konu alan senaryonun başlangıcı. Değerlendirme notlarında sanatçı şu kanaate varıyor: “Doğaçlama müzik yapan biri, başkalarının kurallarına göre yaşayamaz. Sanatın ya da sanatçının ne anlama geldiğini, neden müzik olmadan hiçbir şeyin olamayacağını her zaman anlamayan bir toplumda, sıradan bir gözlemcinin davranış kurallına göre hareket etmek sorun yaratabilir.”

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
10 ŞUB PZT
-
11 ŞUB SAL
4

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

14:30

Film Marina Abramović: Arşiv Röportajları

Akbank Sanat

14:30

Film Tehlikeli Oyunlar

Akbank Sanat

18:30

Dans Aerial Dans

Akbank Sanat

12 ŞUB ÇAR
4

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:00

Sergi Turu Marina Abramović + MAI Akış / Flux Billy Zhao ile Sergi Turu / Enerji

Akbank Sanat

18:30

Film Sırlarla Yaşayanlar Gölgesizler

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

13 ŞUB PER
3

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:00

Seminer Çağdaş Sanat ve Küratörlük Faaliyetine Hukuksal Bakış

Açık Diyalog İstanbul

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

14 ŞUB CUM
2

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

15 ŞUB CMT
7

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

11:00

Çocuk Linol Baskı Atölyesi (9 - 14 Yaş)

Akbank Sanat

12:45

Çocuk Oyuncak Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuk Çocuklar için Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Film Yük / Teret

Akbank Sanat

15:00

Seminer İlişkisel Estetik ve Eleştirisi

Akbank Sanat

18:30

Film Tehlikeli Oyunlar

Akbank Sanat

16 ŞUB PAZ
-
17 ŞUB PZT
-
18 ŞUB SAL
6

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

14:30

Film Avalokiteshvara

Akbank Sanat

14:30

Film Değişen Ekonomi içinde Sanatın, Bilim ve Maneviyatla Buluşması konferansında Marina Abramović

Akbank Sanat

18:30

Film Çığlık

Akbank Sanat

18:30

Dans Aerial Dans

Akbank Sanat

20:30

Konser Akbank Caz 30. Yıl Konserleri Emin Fındıkoğlu +12

Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi

19 ŞUB ÇAR
3

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

18:30

Seminer Adli Mimarlık ile Günümüz Sanatı

Akbank Sanat

20 ŞUB PER
2

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

21 ŞUB CUM
3

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:00

Seminer Kentlerde Katılımcı Kültürel Planlama

Açık Diyalog İstanbul

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

22 ŞUB CMT
8

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

11:00

Çocuk Ailece Mozaik(4-12 yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuk Çocuklar için Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuk Eller Kollar Artık Hepsi Heykeller (9-12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Film Dikişler / Šavovi

Akbank Sanat

15:00

Seminer Sanat ve Aktivizm

Akbank Sanat

18:30

Film Avalokiteshvara

Akbank Sanat

18:30

Film Değişen Ekonomi içinde Sanatın, Bilim ve Maneviyatla Buluşması konferansında Marina Abramović

Akbank Sanat

23 ŞUB PAZ
-
24 ŞUB PZT
-
25 ŞUB SAL
4

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

14:30

Film Avalokiteshvara

Akbank Sanat

14:30

Film Tehlikeli Oyunlar

Akbank Sanat

18:30

Dans Aerial Dans

Akbank Sanat

26 ŞUB ÇAR
3

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:00

Konser Akbank Caz 30. Yıl Konserleri Kari Ikonen Trio

Akbank Sanat

27 ŞUB PER
3

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

18:30

Seminer Fenomenolojik Bir Sorun Olarak Kriz: Anlam, Eylem ve Olay

Akbank Sanat

28 ŞUB CUM
2

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

18:30

Dans Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

29 ŞUB CMT
9

Sergi Marina Abramović + MAI Akış / Flux

Akbank Sanat

11:00

Çocuk Rengarenk Kupalar (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuk Çocuklar için Yaratıcı Dans Dersleri (4-6 yaş)

Akbank Sanat

13:00

Çocuk Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Çocuk Yıldız Sanatları (6-12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Film Güney Rüzgarı / Južni Vetar

Akbank Sanat

16:00

Çocuk Yaratıcılık Çocuk Oyuncağı (6-10 Yaş)

Akbank Sanat

18:00

Sergi Turu Marina Abramović + MAI Akış / Flux Billy Zhao ile Sergi Turu / Bellek

Akbank Sanat

18:30

Film Çığlık

Akbank Sanat

01 MAR PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun