Blog

Sessiz Filmlere Hayat Veren Caz Tınıları

Blog
Sessiz Filmlere Hayat Veren Caz Tınıları

09.12.2019

Tanınmış sessiz filmler için caz müzisyenleri tarafından özel olarak hazırlanan yeni müziklerden çarpıcı bir seçki.

Yazı: Cem Kayıran

5-9 Aralık tarihleri arasında gerçekleşen 6. Uluslararası İstanbul Sessiz Sinema Günleri vesilesiyle, sessiz sinema disiplininin müzikle kesiştiği alanları keşfetmeye devam ediyoruz. Özellikle caz müzisyenlerinin yeni seslerle bir kez daha hayat verdiği sessiz filmler, son yıllarda sayısı gittikçe artan özel projelerle farklı ve özel seyir deneyimleri vaat ediyor.

Film müziği hazırlamak, belki de her müzisyenin ya da bestecinin kendine biçtiği önemli meydan okumalardan biri. Üretim sürecini başka bir estetik ile ya da disiplinle birleştirmek, anlatıya göre farklı ses paletlerinin peşine düşmek ya da bir atmosferin yaratılmasına işitsel bir kurguyla eşlik etmek başlı başına tazeleyici bir deneyim. Bu dosyamızda değineceğimiz projeler ise herhangi bir film müziği çalışmasından keskin bir şekilde ayrılan işler. Tanınmış sessiz filmler için caz müzisyenleri tarafından özel olarak hazırlanan yeni müziklerden bahsedeceğiz. Bunlar arasında bir sahnede filmin gösterildiği perdenin önünde canlı performans ile seslendirilen bestelerden bir stüdyoda kaydedilip albüm formatında sunulmuş projeler var.

Dave Douglas – Keystone

ABD’nin serbest caz sahnesinin en üretken müzisyenlerinden biri olan trompetçi Dave Douglas’ın 2005 yılında yayınladığı Keystone albümü, Roscoe ‘Fatty’ Arbuckle’ın sessiz filmlerine eşlik etmek üzere bestelenmiş şarkılardan oluşuyor. Greenleaf Music etiketiyle yayınlanan albüm, parçaların olduğu CD’nin yanı sıra 1916 yılında çekilen Fatty and Mabel Adrift ve albümün ikinci şarkısı “Just Another Murder”ın üzerine kurgulandığı sahnelerden oluşan bir kolajın yer aldığı DVD’yle birlikte satışa çıktı. Tüm kompozisyonları ve prodüksiyonu Dave Douglas’a ait olan albüm, müzisyenin diskografisinin tam 25. uzunçaları.

Alloy Orchestra – Man With The Movie Camera (Live at Third Man Records)

1991’de Massachusetts’te kurulan Alloy Orchestra, buluntu eşyalar, perküsyonlar ve tuşlu çalgılarla klasik dönem sessiz film örneklerine yaptığı harika soundtracklerle tanınıyor. İlk albümü New Music for Silent Films’i 1994’te yayınlayan Alloy Orchestra, grubun kurucu üyelerinden Caleb Sampson’ın ölümünün ardından 1990’ların sonlarında üretimine ara vermişti. Ekibe Mission of Burma grubundan tanıdığımız Roger Miller’ın katılmasıyla bugünkü halini alan ekip, dünyanın dört bir yanında sine-konserler vermeye devam ediyor. Listemizde yer verdiğimiz bu albüm de Jack White’ın meşhur plak şirketi Third Man Records’ın stüdyosunda gerçekleşen bir canlı performans kaydı. Alloy Orchestra, yalnızca plak formatında yayınlanan albümde 1929 yapımı Sovyet filmi Man With The Movie Camera’ya eşlik ediyor.

Marc Ribot – Silent Movies

Çok yönlü müzisyen Marc Ribot’nun 2010 çıkışlı albümü Silent Movies, kimi klasikleşmiş kimi daha yayınlanmamış kimi de tamamen hayal ürünü sessiz filmler için yapılmış 13 solo gitar bestesinden oluşuyor. Albümdeki bazı parçalarda Ribot’a ses tasarımlarıyla Keefus Ciacia da eşlik ediyor. Müzisyenin Silent Movies’deki kompozisyonları başlı başına o kadar duygu yüklü ki eşlikçi bir görsel olmadan bile sinematik bir anlatı gözlerinizde canlanıyor. Albümün ikinci şarkısı “Delancey Waltz”, John Malkovich’in aynı isimli yayınlanmamış kısa filmi için yazılmış. Silent Movies ve yaratım süreci hakkında NPR’a bir röportaj veren Ribot, filmler için müzik yapmanın kendisi için tamamen farklı endişe unsurları getirdiğini ve bunun da yaratıcı anlamda “eğlenceli” olduğunu söylüyor.

Wynton Marsalis – Louis

Listedeki diğer projelerden ayrı bir yerde duran özel bir çalışmaya geldi sıra. Aynı zamanda bir müzisyen olan Dan Pritzker’in yönetmenliğini üstlendiği 2010 yapımı sessiz film Louis, efsanevî müzisyen Louis Armstrong’un çocukluk yıllarından ilham alınarak çekilmiş. Çocuk Louis Armstrong’un ilk kornetini edinme hikâyesini anlatan 90 dakikalık filme Wynton Marsalis’in orijinal besteleri eşlik ediyor. Düzenlemelerini filmdeki sahnelerin üzerine tam olarak oturacak şekilde yapan Marsalis, filmin prömiyer turnesi kapsamında birçok özel salonda Louis eşliğinde canlı performanslar sergiledi. Sepia tonlarıyla klasik döneme bir saygı duruşu olarak kurgulanan filmin müzikleri arasında Marsalis’in orijinal kompozisyonlarının yanı sıra Duke Ellington ve Jelly Roll Morton gibi isimlerin bestelerine yapılmış yeni düzenlemeler de mevcut.

DJ Spooky & Kronos Quartet – Rebirth of a Nation

Amerikan film tarihinin en önemli yapımları arasında gösterilen fakat ırkçılığı normalleştirdiği gerekçesiyle uzun yıllardır pek çok tartışmanın odağında yer alan D.W. Griffith imzalı Birth of a Nation filmi, deneysel hip hop prodüksiyonlarıyla tanınan DJ Spooky’nin sıra dışı projesiyle yeniden hayat buldu. Rebirth of a Nation ismini taşıyan ve 2004’ten bu yana farklı formatlarda sahnelenen proje, DJ Spooky’nin remiks yeteneklerini sessiz film estetiğiyle buluşturuyor. Zaman içinde çok daha geniş çaplı bir proje halini alan ve sahnede DJ Spooky’ye Kronos Quartet’in eşlik ettiği bir kompozisyona evrilen Rebirth of a Nation, dünyanın dört bir yanındaki festivallerdeki sine-konserlerin ardından 2017’de CD/DVD seti olarak yayınlandı.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
13 MAY PZT
2

18:00

Seminer Sanat Koleksiyonerliği ve Varlık Yönetimi: Gelişimi ve Yeni Akımlar

Çevirimiçi Platform – Zoom

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

14 MAY SAL
4

13:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Okan Üniversitesi

19:00

Film Hava Tükeniyor

Akbank Sanat

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

20:30

Dans Rüzgarın Savurdukları

Akbank Sanat

15 MAY ÇAR
3

15:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Bitlis Eren Üniversitesi

16:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Mersin Üniversitesi

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

16 MAY PER
5

11:00

Seminer Monument Valley ve Florence Oyunları Tasarımı

Çevirimiçi Platform – Zoom

18:00

Seminer Farklı Yerlerde Alanını Korumak

Akbank Sanat

18:30

Seminer Teknoloji Felsefesi Sorunları: İnsan ve Makine Etkileşimi

Akbank Sanat

19:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Sabancı Üniversitesi

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

17 MAY CUM
2

11:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Işık Üniversitesi

18:00

Atölye Değişim İçin Oyunlar ve XR Teknolojileri

Akbank Sanat

18 MAY CMT
5

11:30

Çocuk Ne Olacağım Ben

Akbank Sanat

12:00

Çocuk Renkler ve Hayaller Atölyesi: Çanta Boyama (6 - 10 yaş)

Akbank Sanat

13:30

Çocuk Renkler ve Hayaller Atölyesi: Kupa Boyama (6 - 10 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Oyun Tasarımına Kutu Oyunları Üzerinden Uygulamalı Bir Bakış

Akbank Sanat

15:00

Atölye Meyerhold Ve Biomekanik

Akbank Sanat

19 MAY PAZ
-
20 MAY PZT
3

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Medipol Üniversitesi

18:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Galatasaray Üniversitesi

19:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

İnönü Üniversitesi

21 MAY SAL
3

13:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Yeditepe Üniversitesi

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Beykent Üniversitesi

19:00

Film Toldi

Akbank Sanat

22 MAY ÇAR
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

İstanbul Üniversitesi

16:30

Atölye Nesneler, İhtiyaçlar ve Hileler (Yetişkin Atölyesi)

Akbank Sanat

23 MAY PER
3

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Marmara Üniversitesi

17:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Koç Üniversitesi

19:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

İnönü Üniversitesi

24 MAY CUM
1

14:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Kadir Has Üniversitesi

25 MAY CMT
4

12:00

Çocuk Gördüğüm İstanbul Atölyesi (7 - 12 yaş)

Akbank Sanat

14:00

Çocuk Mahallem İstanbul Atölyesi (8 - 13 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Anlatıda Fiziksel Olan

Akbank Sanat

16:00

Çocuk Desenler ve Tekrarlar Atölyesi: Mozaik (9 - 14 yaş)

Akbank Sanat

26 MAY PAZ
-
27 MAY PZT
-
28 MAY SAL
1

19:00

Film Macar Animasyon Kısa Film Seçkisi ve "Macar Animasyonunun 110. Yılı" Söyleşisi

Akbank Sanat

29 MAY ÇAR
2

13:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Mardin Artuklu Üniversitesi Midyat STF

19:30

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Ondokuz Mayıs Üniversitesi

30 MAY PER
2

14:00

Film 20. Akbank Kısa Film Festivali’nin Ödüllü Filmleri Üniversitelerde

Mardin Artuklu Üniversitesi GSF

19:00

Söyleşi Cazın Çağdaş Sınırları: Alternatif Sesler

Akbank Sanat

31 MAY CUM
-
01 HAZ CMT
-
02 HAZ PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun