Blog

Sinemanın Çok Yönlü Sanatçısı
Ercan Kesal

Blog
Sinemanın Çok Yönlü Sanatçısı Ercan Kesal

06.03.2019

Röportaj: Sasha Demir
Illustrasyon: Saydan Akşit

15. Akbank Kısa Film Festivali’nin bu yılki Ulusal Yarışma bölümü jürisinde yer alan ve festival kapsamında bir de “Senaryo Yazarken” adlı söyleşi gerçekleştirecek olan oyuncu, yazar ve yönetmen Ercan Kesal ile hekimlikten sinemaya geçişini, yazdığı kitapları, gerçekleştirdiği projeleri ve sinema yolculuğu üzerine sohbet ettik.

Sizi farklı disiplinlerden gelen renkli kariyerinizle tanıyoruz. Tıp fakültesi sonrası uzun yıllar hekimlik yaptınız, daha sonra sinemada yönetmenlik hayaliyle yola çıktınız, ardından oyunculuk, yazarlık, senaristlik, yönetmenlik ve hatta belediye başkanı adaylığı… Sanki birkaç insan tek bir bedende yaşıyor gibi. Bu kadar farklı alanı nasıl bir uyum içinde yaşıyorsunuz, işiniz/işleriniz hayatınıza nasıl yansıyor?

Birbirinin önünü kesen değil, birbirini besleyen işler. Kitaplarımı okurken bir yandan yeni senaryom için notlar alıyorum. Set ise tam bir atölyedir benim için. Oynayacağım bir filme hazırlanırken oyuncu yönetiminin de üzerinden geçiyorum. Yazarken de bir yandan çekiyorum aslında. Tüm yapıp ettiğim işler eninde sonunda okuduğum, deneyimlediğim, gözlediğim şeylerin yeniden icadından başka bir şey değil. Yaşamak da bu değil mi zaten.

Hedefinizde oyunculuk olmadığı halde ilk filminiz, çok sayıda oyuncunun birlikte çalışmak istediği yönetmen Nuri Bilge Ceylan’ın Uzak filmi oldu. Daha sonraki filmlerinde Ceylan’ın senaryo aşamasında da bulundunuz. Metin Erksan’la sohbetleriniz üzerine bir kitap yazdınız. Oyunculuk ve yazarlık alanında karşılaştığınız başka hangi isimler oldu sizi etkileyen ve sinema anlayışınıza nasıl bir katkısı oldu?

Hiç bir tesadüf tek başına ve sadece tesadüf denilemeyecek kadar anlamsız değildir. Her şeyin bir sebebi ve vakti vardır. Sinema, hayatım boyunca tutkuyla içinde yer almaya çalıştığım bir alemdi. Eninde sonunda başıma gelecekti bunlar. Kesin olan şu ki, edebiyat çok belirleyici oldu seçimlerimde. Refik Halit, Kemal Tahir, Sait Faik, Vüsa’t O. Bener, Çehov, Cemil Meriç, Turgut Uyar... Onların ahvadı olmak istedim. Kuşkusuz talihli bir insanım. İyi yönetmenlerle, iyi yazarlarla, iyi oyuncularla karşılaştım. Dinledim, konuştum, tartıştım ve  öğrendim. Nuri Bilge senarist ve oyuncu kimliğimin açığa çıkmasında önemli köşe taşlarından biri oldu. Erksan ise benim kütüphanemdi. Bilimsel bilginin ne demek olduğunu ondan öğrendim. Tayfun Pirselimoğlu edebiyat ve sinemasını hayranlıkla izlediğim bir dostumdur. Söylediklerini çok önemserim. Yazma sürecimde en yakınımdaki isim ise editörüm Tanıl Bora’dır.

Bildiğimiz kadarıyla 10. kitabınızı yazmaya başladınız. Hikayelerinizi, şiirlerinizi, sohbetlerinizi kaleme aldığınız kitaplarınızı filmlere dönüştürmek gibi bir istek duyuyor musunuz? Çok okumak dışında yazarlığınızı besleyen kanallar neler?

Hikayelerim senaryolarımın temel kaynağıdır zaten. Birebir senaryolaştırmasam da her seferinde dönüp baktığım metinler aynı dünyanın parçaları. Peri Gazozu’nda örneğin yüze yakın sinopsis vardır. Ama sinema çoğu zaman hikayenin kendisi değil de onun içinde bir yerde gizli durur ve sizin onu fark etmenizi bekler. Çok okumak, gözlemlemek, dinlemek; daha doğrusu çok yaşamaktır aslolan. Farkındalığınızı kaybetmeden, duyarlı, hassas ve samimiyetle yaşamak. Başka türlü beslenemezsiniz.

Fındıktan Sonra adlı belgesel filminizle sizi ilk kez yönetmen koltuğunda gördük. Uzun yıllardır aklınızda olan yönetmenliğiniz sizce reelde nasıldı? Kafanızdaki yönetmen anlayışıyla bu filmin yönetmeni arasında bir fark var mı?

Belgeseli çekmeye karar verdiğim günlerde ilk uzun metrajlı filmim olan Nasipse Adayız’ın çekimlerine hazırlanıyordum. Kamerayla, sesle, mekanlarla fazlasıyla hemhal olmuştum zaten. Bu yüzden bazen ikisini içiçe çektiğimi düşünüyorum. Birbiriyle karışmış gibiler. Ama zaten tüm yönetmenlerin hayatları boyunca tek ve büyük bir filmi çektiklerini ya da onu tamamlamaya çalıştıklarını zannediyorum.

15. Akbank Kısa Film Festivali’nin bu yıl ulusal bölümünde jürisiniz. Bir filmi seçerken elbette ki pek çok kriter devreye giriyordur ancak daha önceki deneyimlerinizden yola çıkarak bir filmi okurken nelere dikkat edersiniz? Genel izleyici olarak neler ilginizi çeker? Daha önce görmediğiniz, duymadığınız yeni bir şey söyleyen filmlerle karşılaşıyor musunuz bu aralar?

Yeni şeyler söylemesi önemli. Eski film olmamalı. Tekrara düşmemeli. Klişelerden uzak durmalı. Yaratıcı, şaşırtıcı ve zeki olmalı. Bir yandan da dürüst ve samimi. Seyirciyi avlamaya çalışmayan, onunla pazarlık yapmayan, onun beğenisine esir düşmemiş bir film olmalı, cesur olmalı.  Romen, Macar ve Rus sinemasından şaşırtıcı filmlerle karşılaşıyorum.

Bu yıl aynı zamanda Akbank Kısa Film Festivali’nde “Senaryo Yazarken” adlı söyleşiniz de olacak. Bize genel hatlarıyla neler anlatacaksınız? Sizi bir filmi yazmaya sürükleyen hissiniz nedir, senaryo yazarken nelerin peşinden gidersiniz?

Hikayenin değil de fikrin peşinden giderim. O hep cebimde duran, hiç unutmadığım ve bana hep kılavuzluk edecek olan şeydir: Fikir. Ondan asla vazgeçmem. İşin geri kalanı tekniktir çoğunlukla. Kahramanlarınızı derinleştirir, konuşturur, hikayenizi de anlatırsınız. Ama geride kalacak olan tek şey sizin derdinizdir. Seyirciyi sürükleyecek olan ve film bittiğinde içinde duran şey de odur. Sinema o küçücük ve çok etkileyici fikirdir. İyi, şaşırtıcı ve sarsıcı bir fikriniz yoksa ne yazsanız boş!

Son olarak, kısa hikayeler yazan biri olarak kısa film alanına nasıl bakıyorsunuz? Çeşitli saptamalar olmasına rağmen hala daha ortak bir tanımı ya belirleyici sınırları olmayan kısa film sizce nedir ve nasıl olmalıdır?

Kısa filmler, yönetmenin kumaşını hissettiğiniz ve ona dair kehanetlerde bulunmanıza vesile olan yolculuklardır. Kısa ama çok güçlü bir yolculuktur. Bir hikayeyi eninde sonunda anlatabilme becerisidir. Başkalarından ayrılan özelliğidir. Farkındalığıdır. Oyuncu yönetimidir. Kamerasının açısı, resim yapma becerisi, dünyayı algılayışı... Hepsi kısa filmde tezahür eder. Faş olur. Bu yüzden çok kıymetli bir ayraçtır. Turnusol kağıdıdır.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
19 ŞUB PZT
-
20 ŞUB SAL
2

18:00

Seminer Önleyici Koruma: Paketleme, Taşıma ve Depo Yönetimi 1

Çevirimiçi Platform – Zoom

18:30

Söyleşi Dansı Yazmak

Akbank Sanat

21 ŞUB ÇAR
1

18:00

Söyleşi Şehrin Gürültüsü'nde Yön Bulma

Akbank Sanat

22 ŞUB PER
2

18:00

Seminer Önleyici Koruma: Paketleme, Taşıma ve Depo Yönetimi 2

Çevirimiçi Platform – Zoom

18:30

Seminer Etkileşimcilik (Interactivism): Hareketi Temel Alan Bir Zihin Teorisi

Akbank Sanat

23 ŞUB CUM
2

18:00

Söyleşi Şehrin Gürültüsü'nde Günce

Akbank Sanat

18:30

Dans Barış Mıhçı, Solo Performans

Akbank Sanat

24 ŞUB CMT
6

11:30

Çocuk Ne Olacağım Ben

Akbank Sanat

12:00

Çocuk Sanat Buluşturur: Karışık Medya Kolaj (5-8 yaş)

Akbank Sanat

13:30

Çocuk Sanat Şekillendirir: Heykel Bahçesi (7-12 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Nesneler, İhtiyaçlar ve Hileler (Yetişkin Atölyesi)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Derin Bağlar: Partner Etkileşimi ve Güven

Akbank Sanat

18:30

Atölye Saadet Türköz ile Doğaçlama Ses Atölyesi

Akbank Sanat

25 ŞUB PAZ
-
26 ŞUB PZT
1

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

27 ŞUB SAL
3

18:00

Söyleşi Şehrin Gürültüsü ve Beyoğlu’nda Mekan

Akbank Sanat

20:00

Dans Harekete Alan Aç

Akbank Sanat

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

28 ŞUB ÇAR
1

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

29 ŞUB PER
3

18:30

Söyleşi Dans Alanında Çalışma Şartları

Akbank Sanat

19:00

Söyleşi Cazda Sınırları Aşmak: Yaratıcılık ve Özgürlük

Akbank Sanat

20:00

Seminer Sanat, Çocuklar ve Yaratıcılık Üzerine Farklı bir Bakış

Çevirimiçi Platform – Zoom

01 MAR CUM
2

16:00

Atölye Gençliğin Bitmeyen Neşesi

Akbank Sanat

19:00

Konser Ah! Kosmos - "Ambient Set"

Akbank Sanat

02 MAR CMT
4

12:00

Çocuk Renkler ve Hayaller Atölyesi: Çanta Boyama (6 - 10 yaş)

Akbank Sanat

13:30

Çocuk Renkler ve Hayaller Atölyesi: Kupa Boyama (6 - 10 yaş)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Oyuncu Seçmeleri (Audition) Teknikleri

Akbank Sanat

15:00

Atölye Nesneler, İhtiyaçlar ve Hileler (Yetişkin Atölyesi)

Akbank Sanat

03 MAR PAZ
-
04 MAR PZT
2

11:00

Dans Andrea Hackl Dans Atölyesi (4 Mart)

Akbank Sanat

18:00

Seminer Küratörlüğün Halleri

Çevirimiçi Platform – Zoom

05 MAR SAL
2

11:00

Dans Andrea Hackl Dans Atölyesi (5 Mart)

Akbank Sanat

18:00

Söyleşi Kentten Haberler: Ben bu kentte mülksüz bir ötekiyim. Anne eve dönebilir miyim?

Akbank Sanat

06 MAR ÇAR
2

11:00

Dans Andrea Hackl Dans Atölyesi (6 Mart)

Akbank Sanat

19:00

Konser Ah! Kosmos - "Ambient Set"

Akbank Sanat

07 MAR PER
3

11:00

Dans Andrea Hackl Dans Atölyesi (7 Mart)

Akbank Sanat

18:00

Seminer Yerelde Kültür Politikaları

Çevirimiçi Platform – Zoom

20:00

Dans “Dreamer” Performansı

Akbank Sanat

08 MAR CUM
1

11:00

Dans Andrea Hackl Dans Atölyesi (8 Mart)

Akbank Sanat

09 MAR CMT
6

11:30

Çocuk Ne Olacağım Ben

Akbank Sanat

12:00

Çocuk Kağıt Heykeller Atölyesi: Piet Mondrian (7 - 12 yaş)

Akbank Sanat

13:30

Çocuk Mahallem İstanbul Atölyesi (8 - 13 yaş)

Akbank Sanat

14:30

Atölye Barış Mıhçı ile Axis Syllabus Hareket Atölyesi (9 Mart)

Akbank Sanat

15:00

Atölye Bedensel Deneyimde Zaman ve Mekan

Akbank Sanat

15:30

Seminer Patafizik, Gerçeklik ve İstisna Çözümler

Akbank Sanat

10 MAR PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun